سلطان محمد مطربي سمرقندي
575
تذكرة الشعراء ( فارسي )
[ 230 ] فرشى سمرقندى [ زندهء 1013 ق / 1604 م ] فرشى سمرقندى ، اسم ساميش حبيب اللّه است ، از دوستان حبيب و ياران لبيب اين فقير مىباشد . از قديم الايّام ، ميان آباء او و آباء اين كمينه ، جهتمندى و حق نمك بوده و حالا او اين طريقهء مرضيّه را ، رعايت نموده ، در رضاجويى اين فقير بسيار مىكوشد . تحصيل مىنمايد و به حسن قابليتگوى فضيلت از اقران مىربايد . طبع خوب دارد و اشعار را نيكو مىگويد و در هردو قسم از اقسام شعر مطبوع و مصنوع ، طبعش دقت مىكند و ميل خاطرش به اشعار مصنوع ، بيشتر از مطبوع مىنمايد و خود را در اين فنّ تلميذ اين فقير مىشمارد و بيشترى از صنايع مشكلهء شعرى و بدايع معضلهء فكرى را چون : مطيّر و مشجّر و مدوّر و معقّد و مضلّع و مربّع و متّصله و منفصله و منشارى و سپرى و رقطا و خيفا و اظهار مضمر و مقلوب مستوى و غير اينها را گفته ، به فقير گذراند ؛ الحق همهء اين صنايع را بر وجه احسن بر كرسى بيان نشاند . طبعش در جستجوى حروف موشّحات به كيفى دقّت مىكند كه معلوم نيست كه كسى از شعراى زمان در اين معنا عديل او بوده باشد و در فنّ معمّا و عروض و قوافى نيز ، اظهار قدرت مىكند . با وجود سليقهء شاعرى ، از ساير امور نيز ، « 1 » چون : تذهيب و تصوير و مهر كندن و غيره نيز ، بهرهمند است . اشعار زيبا و قصايد غرّا دارد و اين دو غزل از گفتار مطبوع دلپذير اوست : غزل : باز طورم برهمن را طعنه در دين مىزند * شيون ناقوس شوقم دم ز تحسين مىزند
--> ( 1 ) . در نسخهء استنساخ شده : ( نيز بهرهمند چون ) .